Siersmid/Kunstsmid

 

Globaal

Titel

Siersmid/Kunstsmid

Definitie

Het ontwerpen en plastisch vormen van metalen voorwerpen op een ambachtelijke manier, op basis van diverse smeedtechnieken teneinde op maat vervaardigd smeedwerk/constructies af te leveren.

Niveau

4

Jaar van erkenning

2016

Activiteiten

Opsomming competenties

Basisactiviteiten
  • 1. Bouwt de eigen deskundigheid op (co 02064)
    • Volgt de maatschappelijke ontwikkelingen op
    • Volgt opleidingen
    • Wisselt ervaringen en informatie uit met collega’s binnen en buiten de eigen organisatie
    • Verwerkt vakgerichte of vakspecifieke informatie en speelt hierop in
    • Werkt mee aan studiedagen, werkgroepen, colloquia en andere vormingsinitiatieven
  • 2. Zet sensibiliseringsacties op en geeft de technieken van het vak door (B160101 Id263-c)
    • Bouwt verder op reeds aanwezige kennis en vaardigheden
    • Geeft uitleg over de uitvoering en het doel van de opdrachten
    • Demonstreert de werking van uitrusting en materiaal en/of licht methodieken en technieken toe
    • Deelt complexe opdrachten op in stappen
    • Past taalgebruik aan de medewerkers aan
    • Ondersteunt de medewerker bij het inoefenen van vaardigheden
    • Beantwoordt vragen van de medewerker
  • 3. Informeert en adviseert de klant over het ontwerpen, het reproduceren en herstellen van metaalstukken en de voorwaarden voor realisatie van het werkstuk (B160101 Id17243-c)
    • Identificeert wensen en voorkeuren van klant/opdrachtgever
    • Adviseert de klant/opdrachtgever op basis van portfolio/fotoboek
    • Schat de haalbaarheid van de opdracht in
    • Kiest stijl en design in functie van klant/opdrachtgever
    • Maakt een schaalmodel, schets of prototype of stelt een tekening voor
    • Bespreekt het voorstel en past het aan waar nodig
    • Stelt materialen en toepassingen voor in functie van technische vereisten, noden en budget
    • Houdt rekening met bouwplaats en bouwvoorschriften, bereikbaarheid en geldende normen
    • Bepaalt de totale kostprijsstructuur (gereedschap, werkplaats en kantoor, marketing, grondstoffen, manuren…)
    • Houdt de klant/opdrachtgever op de hoogte tijdens productieproces
    • Evalueert de opdracht
  • 4. Ontwerpt nieuwe modellen of tekent nieuwe motieven (B160101 Id18621-c)
    • Neemt kennis van het globale idee en de beschrijving van een project en stelt indien nodig aanpassingen voor
    • Verzamelt relevante informatie
    • Organiseert en documenteert het opzoek- en tekenwerk
    • Bedenkt, selecteert en probeert diverse opties uit en evalueert ze ten slotte in functie van idee, kostprijs en tijd
    • Vergewist zich ervan dat zijn interpretatie en visie overeenstemmen met die van de klant/opdrachtgever, stelt opties voor en houdt rekening met feedback
    • Bepaalt technieken, materialen, gereedschap en uitrusting voor de realisatie van het ontwerp, rekening houdend met hun beperkingen
    • Identificeert moeilijkheden en stelt oplossingen voor
    • Interpreteert aangeleverde werktekeningen, uitslagen en schetsen
    • Tekent werkstukken uit in technische plannen
    • Neemt nota van ideeën, ervaringen en waarnemingen en documenteert ze
  • 5. Kiest voor de geschikte uitrusting in functie van de persoonlijke veiligheid, die van anderen en van zijn omgeving (co 02065)
    • Zorgt voor regelmatig onderhoud van machines, hand- en meetgereedschappen
    • Volgt de wettelijke veiligheidsvoorschriften (veiligheidsschoenen, handschoenen, en aangepaste kleding (leren schort), oog- en oorbescherming, stofmasker, veiligheidshelm…)
    • Verwijdert afval op een correcte manier volgens de geldende wetgeving
    • Organiseert een werkplek waar het veilig werken is en waar materialen, gereedschap en uitrusting veilig ondergebracht zijn
  • 6. Bereidt de elementen voor en traceert ze volgens de technische tekening/het werkplan of schets (B160101 Id2776-c)
    • Stelt productieprocédés op voor het maken van hedendaagse en historische decoratieve elementen
    • Gebruikt meet- en controle-instrumenten
    • Markeert lengtes, referentielijnen en centerlijnen
    • Gebruikt het materiaal op een efficiënte wijze
    • Past hef-en tiltechnieken toe
  • 7. Realiseert de onderdelen van het werkstuk (historische en hedendaagse decoratieve vormen) en monteert ze (B160101 Id16004-c)
    • Zet het werkkader uit in het atelier (montageopstelling, gebruik van mallen)
    • Smeedt de stukken volgens de werktekening of schets
    • Maakt gereedschap dat specifiek voor het werkstuk wordt gebruikt
    • Voert verspanende metaalbewerkingen uit (bijvoorbeeld zagen, boren, vijlen, tappen…)
    • Monteert de gesmede stukken door gebruik van aangepaste verbindingstechnieken (smeedtechnisch of lastechnisch) en past indien nodig hef- en tiltechnieken toe en gebruikt hijs- en transportmiddelen
  • 8. Stelt het smeedwerk samen (B160101 Id15164-c)
    • Gebruikt manueel en elektrisch gereedschap
    • Past smeedtechnische verbindingstechnieken toe (bijvoorbeeld pen/gatverbinding, klinken, afplatten, verkroppen, verzetten, half-om-half verbinding en vuurlasverbindingen…)
    • Past lastechnische verbindingsprocessen toe (lassen, solderen) of andere verbindingstechnieken (verbinden met bouten, kitten, lijmen)
    • Voert tussentijdse metingen en controles uit
    • Monteert onderdelen voorlopig (bijvoorbeeld door middel van hechtlassen of bouten)
    • Monteert onderdelen definitief met verbindingstechnieken (smeedtechnische, lastechnische en/of andere technieken)
    • Controleert tijdens de montage of alle onderdelen werden vastgezet
    • Controleert de gemonteerde elementen op visuele gebreken
  • 9. Werkt het werkstuk af (bijvoorbeeld afbramen, polijsten, aanbrengen van antiroest…) (B160101 Id16961-c)
    • Gebruikt manueel en elektrisch gereedschap
    • Slijpt en/of polijst de elementen
    • Voert specifieke afwerkingen en bewerkingen uit (bijvoorbeeld zandstralen, graveren,…)
    • Voert een aangepaste oppervlaktebehandeling uit op het werkstuk (corrosiebehandeling en/of esthetische behandeling)
    • Controleert of het product aan alle vereisten voldoet
    • Maakt het werkstuk klaar voor bescherming bij transport of stockage
    • Stockeert of transporteert het werkstuk
  • 10. Plaatst het werkstuk op de site (controle van evenwicht, afstellen…) (B160101 Id6247-c)
    • Raadpleegt en interpreteert technische bronnen correct (plannen, detailtekeningen)
    • Bedient hijsmaterieel
    • Gebruikt uitrusting voor veiligheid en bescherming op de site
    • Bepaalt en markeert assen, referentiepunten en horizontale en verticale peilen
    • Controleert de uitvoering (uitlijning, hoogte, stabiliteit, horizontaliteit, verticaliteit, binnen- en buitenwelflijn, aanzetlijn, tegenpeil)
    • Voert retouches uit en brengt eventueel beschermingsproducten aan
    • Reinigt het geplaatste werkstuk en de site
  • 11. Voert herstellingen uit op werkstukken (B160101 Id25778-c)
    • Documenteert de toestand waarin het werkstuk wordt gevonden en wint bij twijfel advies in (erfgoed)
    • Stelt de omvang vast van de interventie op het werkstuk
    • Stelt de oorzaken vast van schade, slijtage, verwering
    • Bestudeert en interpreteert plannen, tekeningen, schema’s indien voorhanden
    • Selecteert de meest geschikte technieken, materialen en gereedschap voor de uitvoering van onderhoud, herstel… waaronder bijvoorbeeld het gebruik van de oorspronkelijke technieken
    • Demonteert het werkstuk
    • Herstelt het werkstuk
    • Brengt klant/opdrachtgever op de hoogte van alle belangrijke informatie ter voorkoming van schade, slijtage, en verwering
    • Evalueert succes van de interventie

Beschrijving competenties/activiteiten a.d.h.v. de descriptorelementen

Kennis

  • Basiskennis van kunstgeschiedenis en smeedstijlen
  • Basiskennis van elektriciteit
  • Basiskennis van geometrie
  • Basiskennis van giettechnieken
  • Basiskennis van innovatieve productiemethoden
  • Kennis van aftekentechnieken
  • Kennis van metaaleigenschappen en staalsoorten
  • Kennis van koude vervormingstechnieken
  • Kennis van warme vervormingstechnieken
  • Kennis van verspaningstechnieken
  • Kennis van de relevante regelgeving rond veiligheid en bescherming op het werk
  • Kennis van het productieproces van decoratieve elementen
  • Kennis van methoden om gespecialiseerd gereedschap te maken
  • Kennis van siertekenen
  • Kennis over de werkplek en het onderhoud ervan
  • Kennis van gereedschap en diens onderhoudsmethoden
  • Kennis van corrosiebestrijding
  • Kennis van de voorbereiding van het materiaal (afschroten, berekenen, traceren,…)
  • Kennis van ergonomisch werken
  • Grondige kennis van verbindingstechnieken
  • Grondige kennis over het smidsevuur en de onderhoudsmethoden ervan
  • Grondige kennis van diverse smeedtechnieken
  • Grondige kennis van afwerkingstechnieken (beschermingslagen, slijpen,…)

Cognitieve vaardigheden

  • Het kunnen informeren en adviseren van de klant over de realisatie van het werkstuk in al zijn aspecten
  • Het kunnen evalueren van zijn eigen werkzaamheden gedurende het hele werkproces
  • Het kunnen ontwerpen van nieuwe modellen of tekenen van nieuwe motieven
  • Het kunnen verzamelen van relevante informatie over het werkstuk, de metaalsoort, …
  • Het kunnen afstemmen van de eigen visie met die van de klant
  • Het kunnen bepalen van de technieken, materialen, gereedschap en machines
  • Het kunnen lezen en interpreteren van werkdocumenten, tekeningen en plannen en deze gegevens vertalen naar de eigen werkzaamheden
  • Het kunnen controleren en uitvoeren van de werkopdracht volgens de planning, werktekeningen en plannen
  • Het kunnen tekenen van een uitvoerbaar ontwerp (met aandacht voor perspectief en dieptewerking)
  • Het kunnen naleven van veiligheids-, gezondheids-, hygiëne- en welzijnsvoorschriften
  • Het kunnen inrichten van een werkplaats
  • Het kunnen opstellen van productieprocedés
  • Het kunnen bepalen en markeren van assen, referentiepunten,…
  • Het kunnen informeren en adviseren van de klant in verband met onderhoud

Probleemoplossende vaardigheden

  • Het (visueel) kunnen identificeren van afwijkingen en gebreken aan de grondstoffen en eindproducten
  • Het kunnen aanreiken van oplossingen voor vastgestelde problemen
  • Het gepast kunnen reageren op vastgestelde problemen met betrekking tot kwaliteit, veiligheid, milieu, proces en ambachtelijke techniek rekening houdend met de voorschriften en procedures
  • Het kunnen bijsturen van de werkopdracht bij onvoorziene omstandigheden
  • Het kunnen oplossen van eenvoudige problemen aan de omgeving of het product bij de plaatsing
  • Het kunnen aanpassen van de eigen werkplanning, rekening houdend met de omstandigheden
  • Het kunnen anticiperen op de vraag van de klant/opdrachtgever

Motorische vaardigheden

  • Het kunnen uitvoeren van basisonderhoud
  • Het kunnen (de)monteren van werkstukken
  • Het kunnen uitvoeren van metingen en controles
  • Het kunnen hanteren van handgereedschap
  • Het kunnen maken van een goed vuur
  • Het kunnen maken van gereedschap
  • Het kunnen bedienen van relevante machines en gereedschap
  • Het accuraat en nauwkeurig kunnen uitvoeren van smeedtechnieken
  • Het accuraat en nauwkeurig kunnen uitvoeren van verbindingstechnieken
  • Het accuraat en nauwkeurig kunnen uitvoeren van verspaningstechnieken
  • Het accuraat en nauwkeurig kunnen uitvoeren van koude en warme vervormingstechnieken
  • Het kunnen reinigen van de site en het werkstuk
  • Het correct kunnen afvoeren van afval

Omgevingscontext

  • De beroepsbeoefenaar moet flexibel zijn in werkuren en -dagen
  • Het dragen van een beroepsoutfit (werkoverall, laarzen, …) is vereist
  • Dit beroep wordt uitgeoefend in een smidse en omvat specifieke werkomstandigheden
  • Dit beroep wordt alleen of in teamverband uitgeoefend, al dan niet in een onderneming
  • De opdrachten worden afgebakend in de tijd, wat deadlines met zich meebrengt; resultaatgerichtheid, stressbestendigheid en doorzettingsvermogen zijn belangrijke eigenschappen

Handelingscontext

  • De siersmid/kunstsmid moet oog hebben voor esthetiek
  • De beroepsbeoefenaar moet op constructieve en professionele wijze informatie uitwisselen met klant/opdrachtgevers, collega’s en derden
  • De siersmid/kunstsmid moet uiterst nauwkeurig en zeer geconcentreerd te werk gaan
  • De beroepsbeoefenaar moet machines, gereedschappen en materialen zorgvuldig en nauwkeurig gebruiken
  • Het beroep kan samenwerken in teamverband inhouden
  • De siersmid/kunstsmid moet kwaliteitsvol en klantgericht handelen in alle omstandigheden
  • De siersmid/kunstsmid moet de veiligheidsvoorschriften op de werkvloer en het arbeidsreglement respecteren
  • De beroepsuitoefening vereist het hanteren van lasten en langdurig rechtstaan. Ergonomisch verantwoord werken is dus verplicht.
  • Het beroep kan gevaarlijke situaties inhouden

Autonomie

Is zelfstandig in
  • het uitvoeren van de eigen werkzaamheden (voorbereiden, bewerken, afwerken, plaatsen en controleren)
Is gebonden aan
  • veiligheids- en milieuvoorschriften
Doet beroep op
  • een bevoegd persoon voor de werkopdracht, gegevens, planning, leveringen, melden van problemen en gevaarlijke situaties en bijkomende instructies.

Verantwoordelijkheid

  • Een opgebouwde deskundigheid
  • Het informeren en adviseren van de klant over het ontwerpen, het reproduceren en herstellen van metaalstukken en de voorwaarden voor realisatie van het werkstuk
  • Het ontwerpen van nieuwe modellen of tekenen nieuwe motieven
  • Het kiezen voor de geschikte uitrusting in functie van de persoonlijke veiligheid, die van anderen en zijn omgeving
  • Het voorbereiden en traceren van de elementen volgens de technische tekening/het werkplan of schets
  • Het realiseren en monteren van de onderdelen van het werkstuk (installaties, historische en hedendaagse decoratieve vormen)
  • Het samenstellen van het smeedwerk
  • Het afwerken van het werkstuk (bijvoorbeeld afbramen, polijsten, aanbrengen van antiroest,…)
  • Het plaatsen van het werkstuk op de site (controle van evenwicht, afstellen,…)
  • Het uitvoeren van herstellingen op werkstukken

Attesten

Wettelijke attesten

Geen

Bijkomende attesten

Geen

Instapvoorwaarden

Geen